Kako izabrati produžni kabl?
Ažurirano
Kratak odgovor
Produžni kabl birajte prema broju uređaja, dužini do utičnice i ukupnoj snazi koju će napajati. Za računar, televizor i punjače dovoljan je kabl sa 5 ili 6 utičnica, prekidačem i opterećenjem do 16 A (oko 3.500 W). Za računarsku i TV opremu korisna je i prenaponska zaštita, a ukupna snaga uključenih uređaja ne sme preći opterećenje navedeno na kablu.
Broj utičnica i dužina
Prebrojte uređaje koje ćete priključiti i dodajte jednu ili dve utičnice viška. Kod radnog stola se brzo skupi računar, monitor, zvučnici, lampa, ruter i punjač telefona, a kod televizora TV, risiver, konzola i saundbar. Najviše produžnih kablova u ponudi ima 5 ili 6 utičnica, a tu su i manji modeli sa 3 utičnice.
| Namena | Utičnice | Šta još potražiti | U ponudi |
|---|---|---|---|
| Noćni stočić, kuhinjski pult | 3 | Kraći kabl, prekidač | Produžni kablovi sa 3 utičnice |
| Radni sto, TV ugao | 5 | Prekidač, prenaponska zaštita | Produžni kablovi sa 5 utičnica |
| Računar sa periferijom, kancelarija | 6 | Prenaponska zaštita, dovoljno razmaka | Produžni kablovi sa 6 utičnica |
Dužinu odmerite od zidne utičnice do mesta gde će letva stajati, uz malu rezervu. Najčešća dužina u ponudi je 3 m, a ima i kraćih kablova od 1,4 do 2 m i dužih od 5 m. Višak kabla nemojte motati u čvrst kolut ispod stola, već ga ostavite labavo razvučenog. Produžni kablovi dužine 3 m.
Maksimalno opterećenje
Na svakom produžnom kablu piše najveća struja ili snaga koju sme da prenese, najčešće 16 A, odnosno oko 3.500-3.680 W na naponu od 230 V. Kablovi sa tanjim provodnikom predviđeni su za 10 A, odnosno oko 2.300 W. Ta granica važi za zbir svih uređaja priključenih na letvu, a ne za svaku utičnicu posebno.
| Uređaj | Snaga u radu, orijentaciono |
|---|---|
| Punjač telefona, ruter | 5-30 W |
| Laptop, monitor | 30-100 W |
| Televizor | 50-200 W |
| Stoni računar za igre | 300-700 W |
| Fen, ketler, grejalica | 1.500-2.400 W |
Elektronika na radnom stolu ili kod televizora retko prelazi nekoliko stotina vati, pa za nju opterećenje nije problem. Uređaji sa grejačem su druga priča: fen, ketler ili grejalica sami troše veći deo dozvoljene snage letve. Njih je bolje priključiti direktno u zidnu utičnicu. Tačnu snagu svakog uređaja potražite na njegovoj nalepnici ili u specifikaciji.
Prekidač i prenaponska zaštita
- Prekidač jednim pritiskom isključuje sve uređaje na letvi. Praktičan je za računar, monitor i zvučnike, jer prekida i potrošnju u stanju pripravnosti. Većina produžnih kablova u ponudi ga ima. Produžni kablovi sa prekidačem.
- Prenaponska zaštita ograničava kratkotrajne naponske udare u mreži, koji mogu nastati pri uključivanju velikih potrošača ili pri udaru groma u blizini mreže. Kod ovih modela u specifikaciji se navodi sposobnost apsorpcije u džulima (J): veća vrednost znači da zaštita može da primi više energije. Produžni kablovi sa prenaponskom zaštitom.
Prenaponska zaštita ne održava napajanje kada struja nestane. Za to služi UPS, koji računaru daje vreme da se uredno ugasi. Više o tome piše u vodiču Kako izabrati UPS.
Ostale korisne stvari
- USB priključci na letvi zamenjuju punjače telefona i oslobađaju utičnice. Proverite snagu USB izlaza, jer je kod nekih modela dovoljna samo za sporije punjenje.
- Zaštitni poklopci utičnica otvaraju se tek kada se utakne utikač, što je korisno u stanu sa malom decom. Produžni kablovi sa zaštitom za decu.
- Razmak između utičnica je važan kada koristite glomazne punjače i adaptere, koji inače zauzmu i susednu utičnicu.
- Pametne produžne letve sa Wi-Fi vezom dozvoljavaju uključivanje i isključivanje utičnica telefonom i po rasporedu.
- Kućište od aluminijuma je čvršće i lepše izgleda na radnom stolu, a plastično je lakše.
Kako ga koristiti
- Letvu postavite tako da kabl ne prelazi preko prolaza i da se ne priklešti nogama nameštaja ili vratima.
- Ne pokrivajte je tepihom ni zavesama, jer se kabl pri većem opterećenju zagreva.
- Obični produžni kablovi su namenjeni upotrebi u zatvorenom prostoru. Za dvorište i terasu potražite kabl sa odgovarajućim stepenom zaštite od vlage, što piše u specifikaciji.
- Kabl sa oštećenom izolacijom, napuklim kućištem ili labavim utičnicama zamenite.
Česta pitanja
Koliko vati podnosi produžni kabl?
Najčešće 16 A, odnosno oko 3.500 W na naponu od 230 V, ali neki modeli su predviđeni za 10 A, odnosno oko 2.300 W. Tačna vrednost piše na kablu i u specifikaciji, i važi za zbir svih priključenih uređaja.
Da li grejalicu mogu da priključim na produžni kabl?
Bolje je da je priključite direktno u zidnu utičnicu. Grejalica sama troši veći deo dozvoljene snage letve, pa uz nju na istom kablu ostaje malo prostora za druge uređaje.
Da li prenaponska zaštita zamenjuje UPS?
Ne. Prenaponska zaštita ograničava kratkotrajne naponske udare, a UPS daje struju iz baterije kada napajanje nestane.